CNN là gì? Đây là câu hỏi mà nhiều người đang có định học ngành công nghệ thông tin quan tâm. Với những lập trình viên trong ngành, khái niệm này khá quen thuộc bởi chúng sử dụng trong cả quá trình học cũng như làm việc sau này. Nếu muốn thử sức với lĩnh vực này, cùng tìm hiểu xem mạng CNN có cấu trúc như thế nào nhé!

Mạng CNN là gì?

CNN là từ viết tắt của cụm Convolutional Neural Network hay là mạng nơ ron tích chập. Đây là mô hình vô cùng tiên tiến được áp dụng nhiều trong lĩnh vực học sâu Deep learning. Mạng CNN cho phép người dùng xây dựng những hệ thống phân loại và dự đoán với độ chính xác cực cao. Hiện nay, mạng CNN được ứng dụng nhiều hơn trong xử lý ảnh, cụ thể là nhận diện đối tượng trong ảnh.

Mạng CNN là gì
Mạng CNN là gì

Convolutional trong CNN

Đây là một “cửa sổ” sử dụng trượt trên ma trận nhằm lấy được những thông tin chính xác và cần thiết nhất mà không phải chọn đặc trưng (feature). Convolution hay nhân tích chập là cách mà những lớp Convolutional này nhân những phần tử trong ma trận. Sliding Window hay kernel là dạng ma trận có kích thước nhỏ, sử dụng trong nhân tích chập với ma trận hình ảnh.

Feature trong CNN

Feature là đặc trưng, mạng CNN sẽ so sánh dựa vào từng mảnh và các mảnh như vậy được gọi là feature. Thay vì phải tiến hành khớp các bức ảnh lại với nhau thì mạng CNN sẽ xác định được sự tương đồng thông qua tìm kiếm thô những đặc trưng khớp với nhau bằng hai hình ảnh tốt hơn. Một feature là mộ hình ảnh dạng mini (những mảng 2 chiều nhỏ). Những feature này đều tương ứng với một khía cạnh nào đó của hình ảnh và chúng có thể khớp lại được với nhau.

Những lớp cơ bản của mạng CNN là gì?

Mạng CNN bảo gồm những lớp cơ bản sau:

Convolutional layer

Lớp này là phần quan trọng nhất của toàn mạng CNN, nó có nhiệm vụ thực thi các tính toán. Các yếu tố quan trọng trong lớp Convolutional là: padding, stride, feature map và filter map.

  • Mạng CNN sử dụng filter để áp dụng vào các vùng của ma trận hình ảnh. Các filter map là các ma trận 3 chiều, bên trong đó là những tham số và chúng được gọi là parameters.
  • Stride tức là bạn dịch chuyển filter map theo từng pixel dựa vào các giá trị từ trái qua phải.
  • Padding: Thường, giá trị viền xung quanh của ma trận hình ảnh sẽ được gán các giá trị 0 để có thể tiến hành nhân tích chập mà không làm giảm kích thước ma trận ảnh ban đầu.
  • Feature map: Biểu diễn kết quả sau mỗi lần feature map quét qua ma trận ảnh đầu vào. Sau mỗi lần quét thì lớp Convolutional  sẽ tiến hành tính toán.
Convolutional layer
Convolutional layer

Relu Layer

Lớp ReLU này là hàm kích hoạt trong mạng CNN, được gọi là activation function. Nó có tác dụng mô phỏng những nơ ron có tỷ lệ truyền xung qua axon. Các hàm activation khác như Leaky, Sigmoid, Leaky, Maxout,.. tuy nhiên hiện nay, hàm ReLU được sử dụng phổ biến và thông dụng nhất.

Hàm này được sử dụng cho những yêu cầu huấn luyện mạng nơ ron với những ưu điểm nổi bật điển hình là hỗ trợ tính toán nhanh hơn. Trong quá trình dùng hàm ReLU, bạn cần chú ý đến việc tùy chỉnh những learning rate và dead unit. Những lớp ReLU được dùng sau khi filter map được tính và áp dụng ReLU lên các giá trị của filter map.

Pooling layer

Khi ma trận ảnh đầu vào có kích thước quá lớn, các lớp Pooling layer sẽ được đặt vào giữa những lớp Convolutional để làm giảm những parameters. Hiện, hai loại lớp Pooling được sử dụng phổ biến là Max pooling và Average.

Pooling Layer
Pooling Layer

Fully connected layer

Đây là lớp có nhiệm vụ đưa ra kết quả sau khi hai lớp Convolutional và Pooling đả nhận được ảnh truyền. Khi này, ta sẽ thu được một model đọc được thông tin của ảnh. Để có thể liên kế chúng cũng như cho nhiều đầu ra hơn ta sẽ sử dụng Fully connected layer.

Ngoài ra, nếu lớp này có dữ liệu hình ảnh thì lớp sẽ chuyển chúng thành các much chưa được phân chia chất lượng để tìm ra ảnh có chất lượng cao nhất.

Có thể bạn quan tâm:

Kiến trúc của mạng CNN là gì?

Mạng CNN là tập hợp những Convolutional layer xếp chồng lên nhau, đồng thời mạng sử dụng những hàm như ReLU và Tanh để kích hoạt các trọng số trong các node. Các lớp này sau khi qua các hàm activation sẽ có trọng số trong những node và có thể tạo ra những thông tin trừu tượng hơn đến với các lớp kế tiếp trong mạng.

Mạng CNN có tính kết hợp cà tính bất biến. Tức là, nếu cùng một đối tượng mà sử dụng chiếu theo các góc độ khác nhau thì sẽ có ảnh hưởng đến độ chính xác. Với dịch chuyển, co giãn hay quay ma trận ảnh thì lớp Pooling sẽ được dùng để hỗ trợ làm bất biến các tính chất này. Chính vì vậy mà mạng CNN sẽ đưa ra những kết quả có độ chính xác tương ứng với từng mô hình.

Trong đó, lớp Pooling sẽ có khả năng tạo tính bất biến với phép dịch chuyển, co giãn và quay. Còn tính kết hợp cục bộ sẽ cho thấy những cấp độ biểu diễn, dữ liệu từ thấp đến cao với mức trừu tượng thông qua Convolution từ filter. Mạng CNN có những lớp liên kết nhau dựa vào cơ chế Convolution.

Các lớp tiếp theo sẽ là kết quả từ những lớp trước đó, vì vậy mà bạn sẽ có những liên kết cục bộ phù hợp nhất. Trong quá trình huấn luyện mạng, CNN sẽ tự học hỏi những giá trị thông qua filter layer dựa theo cách thức mà bạn thực hiện.

Cấu trúc cơ bản của một mô hình mạng CNN thường bao gồm 3 phần chính bao gồm: 

  • Trường cục bộ/ Local receptive field: Lớp này sử dụng để tách lọc dữ liệu, thông tin hình ảnh để từ đó có thể lựa chọn các vùng có giá trị sử dụng hiệu quả cao nhất. 
  • Trọng số chia sẻ/ Shared weights and bias : Lớp này hỗ trợ làm giảm các tham số đến mức tối thiểu trong mạng CNN. Trong từng lớp convolution sẽ chứa các feature map riêng và từng feature thì sẽ có khả năng phát hiện một vài feature trong hình ảnh. 
  • Lớp tổng hợp/ Pooling layer: Đây là lớp cuối cùng và sử dụng để làm đơn giản các thông tin output. Tức là, sau khi tính toán xong và quét qua các layer trong mạng thì pooling layer sẽ được dùng để lược bỏ các thông tin không hữu ích. Từ đó cho ra kết quả theo kỳ vọng người dùng.
Mạng CNN được sử dụng phổ biến
Mạng CNN được sử dụng phổ biến

Cách lựa chọn tham số cho mạng CNN

Để chọn tham số phù hợp nhất cho mạng CNN thì bạn cần chú ý đến những yếu tố như: filter size, số convolution, pooling size và việc train – test.

  • Lớp Convolution: Số lượng lớp này càng nhiều thì sẽ giúp cải thiện được hoạt động của chương trình. Sử dụng những lớp với số lượng lớn thì khả năng hạn chế các tác động các tốt. Thông thường, chỉ sau khoảng 3 đến 4 lớp bạn sẽ đạt được kết quả như kỳ vọng
  • Filter size: Kích thước thường chọn là ma trận 3×3 hoặc ma trận 5×5.
  • Pooling size: Với những hình ảnh thông thường, bạn nên chọn ma trận pooling kích thước 2×2. Với những ảnh kích thước lớn thì nên chọn ma trận kích thước 3×3.
  • Train – test: Cần thực hiện train – test nhiều lần để có thể cho ra những parameter tốt nhất.

Hy vọng rằng những chia sẻ trên, bạn sẽ hiểu được CNN là gì và cấu trúc của mạng này ra sao. Để từ đó có thể áp dụng trong quá trình học và làm việc với Machine Learning, Deep Learning nói riêng và Trí tuệ nhân tạo nói chung.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0981578920
icons8-exercise-96